Menu mobilne

Pył w pracy - zagrożenie dla dróg oddechowych

 

Pylice ciągle zajmują wśród chorób zawodowych w Polsce jedno z czołowych miejsc pod względem liczby stwierdzanych rocznie przypadków, dlatego niezwykle istotne jest podnoszenie świadomości zarówno pracodawców jak i pracowników w zakresie skutków pracy w zapyleniu jak i konieczności stosowania środków ochrony indywidualnej, zmniejszającej skutki narażenia.


Pyły są cząstkami ciał stałych zawieszonymi w powietrzu i powstającymi najczęściej w procesach mechanicznej obróbki ciał stałych. Są nimi także zbiory cząstek wchodzących w skład sypkich, zagęszczonych substancji zwanych proszkami.
W badaniach środowiskowych najczęściej dokonuje się pomiarów pyłu całkowitego. Normy europejskie definiują kilka jego frakcji, które mierzy się w przypadku dokonywania pomiarów na stanowiskach pracy. W zależności od rodzaju pyłów, wyników badań środowiskowych itp. wykonuje się stosowne badania profilaktyczne pracowników.


Rozróżniamy pyły o działaniu:
- drażniącym (cząstki węgla, szkła, aluminium, związków baru itp.), powodujące słaby odczyn włóknisty tkanki płucnej,
- zwłókniającym (ziarna krystalicznych odmian dwutlenku krzemu, krzemiany, jak: azbest, talk, kaolin, pył rud żelaza i węglowy),
- alergizującym (pyły roślinne, zwierzęce, leki, pyły niektórych metali, jak: chrom, cynk, arsen, miedź), wywołujące schorzenia na tle alergicznym,
- kancerogennym (pyły o strukturze włóknistej, jak azbest i minerały azbestopodobne, a także sztuczne włókna mineralne oraz w pewnych okolicznościach pyły zawierające krystaliczne odmiany dwutlenku krzemu).


Podstawę oceny narażenia w środowisku pracy stanowią najwyższe dopuszczalne stężenia pyłu (NDS), których oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia. Dla pyłów ustalono 3 rodzaje wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS), opisującego jego frakcje, mające wpływ na organizmy narażonych.


NDS dla pyłu całkowitego (wdychalnego) dotyczy wszystkich rodzajów pyłów. Dla pyłu respirabilnego — pyłów zawierających powyżej 2% wolnej krystalicznej krzemionki, grafitu, talku (bez zawartości azbestu) i innych oraz dla włókien respirabilnych — pyłów o strukturze włókien, czyli zawierających azbest oraz sztuczne włókna mineralne.
Co istotne , każde stężenie pyłu mieć może negatywne skutki dla zdrowia człowieka, dlatego też każy pracownik poddawany jest stosownym badaniom, niezależnie od norm NDS.


Celem podejmowanych działań profilaktycznych jest zapobieganie przede wszystkim przypadkom pylicy płuc oraz zmianom nowotworowym. Pylice płuc, w zależności od wielkości narażenia, mogą ujawniać się już po kilku latach pracy.


Profilaktyka techniczna dotyczy stosowania urządzeń odpylających i wentylacji, a także indywidualnych ochron dróg oddechowych. Profilaktyka medyczna dotyczy badań wstępnych (prawidłowe kwalifikowanie do pracy) i okresowych. Istotnym elementem jest także skracanie czasu pracy w narażeniu oraz zakaz pracy w środowisku azbestu dla niektórych grup pracowników.


Choroby zawodowe spowodowane narażeniem na pyły to pylice płuc oraz przewlekłe choroby oskrzeli przebiegające ze stanami spastycznymi i odczynami zapalno-wytwórczymi w płucach. Do tej grupy należy astma oskrzelowa i przewlekłe zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych. Kolejne schorzenia to przewlekłe zanikowe, przerostowe i alergiczne nieżyty górnych dróg oddechowych. Oczywiście o ich wystąpieniu decydują warunki pracy, w tym narażenie zawodowe.

powrót do listy zadaj pytanie